A Basis for 3x3 Symmetric and Antisymmetric Matrices
The Vector Space of 3x3 Matrices (M)
The set of all real 3x3 matrices forms a vector space M of dimension 9 .
Subspace: Symmetric Matrices (S)
A matrix S is symmetric if S ^T = S .
Basis for S (6 matrices):
S 1 = ( 1 0 0 0 0 0 0 0 0 ) S 2 = ( 0 1 0 1 0 0 0 0 0 ) S 3 = ( 0 0 1 0 0 0 1 0 0 ) S_1 = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix} \quad
S_2 = \begin{pmatrix} 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix} \quad
S_3 = \begin{pmatrix} 0 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 0 \\ 1 & 0 & 0 \end{pmatrix} S 1 = 1 0 0 0 0 0 0 0 0 S 2 = 0 1 0 1 0 0 0 0 0 S 3 = 0 0 1 0 0 0 1 0 0
S 4 = ( 0 0 0 0 1 0 0 0 0 ) S 5 = ( 0 0 0 0 0 1 0 1 0 ) S 6 = ( 0 0 0 0 0 0 0 0 1 ) S_4 = \begin{pmatrix} 0 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix} \quad
S_5 = \begin{pmatrix} 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \end{pmatrix} \quad
S_6 = \begin{pmatrix} 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} S 4 = 0 0 0 0 1 0 0 0 0 S 5 = 0 0 0 0 0 1 0 1 0 S 6 = 0 0 0 0 0 0 0 0 1
Three diagonal matrices: diag(1,0,0), diag(0,1,0), diag(0,0,1)
Three off-diagonal matrices: 1 at (i,j) and (j,i) for i < j
Dimension of S = 6
Linearly independent, and their combinations span every symmetric 3x3 matrix
Subspace: Antisymmetric (Skew-Symmetric) Matrices (AS)
A matrix A is antisymmetric (or skew-symmetric) if A ^T = -A .
Properties
Diagonal entries must be zero: a_{ii} = -a_{ii} implies a_{ii} = 0
Off-diagonal entries satisfy a_{ij} = -a_{ji} for i ≠ j
General form of a 3x3 antisymmetric matrix:
A = ( 0 a b − a 0 c − b − c 0 ) A = \begin{pmatrix}
0 & a & b \\
-a & 0 & c \\
-b & -c & 0
\end{pmatrix} A = 0 − a − b a 0 − c b c 0
Three free parameters (a, b, c) give dimension 3 .
Basis for AS (3 matrices):
A 1 = ( 0 1 0 − 1 0 0 0 0 0 ) A 2 = ( 0 0 1 0 0 0 − 1 0 0 ) A 3 = ( 0 0 0 0 0 1 0 − 1 0 ) A_1 = \begin{pmatrix} 0 & 1 & 0 \\ -1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix} \quad
A_2 = \begin{pmatrix} 0 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 0 \\ -1 & 0 & 0 \end{pmatrix} \quad
A_3 = \begin{pmatrix} 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \\ 0 & -1 & 0 \end{pmatrix} A 1 = 0 − 1 0 1 0 0 0 0 0 A 2 = 0 0 − 1 0 0 0 1 0 0 A 3 = 0 0 0 0 0 − 1 0 1 0
S and AS Together Give a Basis for All 3x3 Matrices
Every 3x3 matrix M can be uniquely decomposed into a symmetric part and an antisymmetric part:
S = M + M T 2 , A = M − M T 2 S = \frac{M + M^T}{2}, \qquad A = \frac{M - M^T}{2} S = 2 M + M T , A = 2 M − M T
S is symmetric (S = S^T)
A is antisymmetric (A = -A^T)
M = S + A
The combined basis S 1 , … , S 6 , A 1 , A 2 , A 3 {S_1, \ldots, S_6, A_1, A_2, A_3} S 1 , … , S 6 , A 1 , A 2 , A 3 has 6 + 3 = 9 elements, matching the dimension of the full space of 3x3 matrices.
Example: Upper-Triangular All-Ones Matrix
Let U be the 3x3 upper-triangular matrix with all ones on and above the diagonal:
U = ( 1 1 1 0 1 1 0 0 1 ) U = \begin{pmatrix}
1 & 1 & 1 \\
0 & 1 & 1 \\
0 & 0 & 1
\end{pmatrix} U = 1 0 0 1 1 0 1 1 1
Decomposition into S + AS
Symmetric part (S = (U + U^T)/2):
U T = ( 1 0 0 1 1 0 1 1 1 ) , U + U T = ( 2 1 1 1 2 1 1 1 2 ) U^T = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 1 & 1 & 0 \\ 1 & 1 & 1 \end{pmatrix}, \qquad
U + U^T = \begin{pmatrix} 2 & 1 & 1 \\ 1 & 2 & 1 \\ 1 & 1 & 2 \end{pmatrix} U T = 1 1 1 0 1 1 0 0 1 , U + U T = 2 1 1 1 2 1 1 1 2
S = U + U T 2 = ( 1 1 2 1 2 1 2 1 1 2 1 2 1 2 1 ) S = \frac{U + U^T}{2} = \begin{pmatrix}
1 & \frac12 & \frac12 \\[4pt]
\frac12 & 1 & \frac12 \\[4pt]
\frac12 & \frac12 & 1
\end{pmatrix} S = 2 U + U T = 1 2 1 2 1 2 1 1 2 1 2 1 2 1 1
Antisymmetric part (A = (U - U^T)/2):
U − U T = ( 0 1 1 − 1 0 1 − 1 − 1 0 ) U - U^T = \begin{pmatrix} 0 & 1 & 1 \\ -1 & 0 & 1 \\ -1 & -1 & 0 \end{pmatrix} U − U T = 0 − 1 − 1 1 0 − 1 1 1 0
A = U − U T 2 = ( 0 1 2 1 2 − 1 2 0 1 2 − 1 2 − 1 2 0 ) A = \frac{U - U^T}{2} = \begin{pmatrix}
0 & \frac12 & \frac12 \\[4pt]
-\frac12 & 0 & \frac12 \\[4pt]
-\frac12 & -\frac12 & 0
\end{pmatrix} A = 2 U − U T = 0 − 2 1 − 2 1 2 1 0 − 2 1 2 1 2 1 0
Check: U = S + A
( 1 1 2 1 2 1 2 1 1 2 1 2 1 2 1 ) + ( 0 1 2 1 2 − 1 2 0 1 2 − 1 2 − 1 2 0 ) = ( 1 1 1 0 1 1 0 0 1 ) = U \begin{pmatrix}
1 & \frac12 & \frac12 \\
\frac12 & 1 & \frac12 \\
\frac12 & \frac12 & 1
\end{pmatrix}
+
\begin{pmatrix}
0 & \frac12 & \frac12 \\
-\frac12 & 0 & \frac12 \\
-\frac12 & -\frac12 & 0
\end{pmatrix}
=
\begin{pmatrix}
1 & 1 & 1 \\
0 & 1 & 1 \\
0 & 0 & 1
\end{pmatrix}
= U 1 2 1 2 1 2 1 1 2 1 2 1 2 1 1 + 0 − 2 1 − 2 1 2 1 0 − 2 1 2 1 2 1 0 = 1 0 0 1 1 0 1 1 1 = U
Summary
Subspace
Dimension
Basis Elements
Symmetric (S)
6
d i a g ( 1 , 0 , 0 ) diag(1,0,0) d ia g ( 1 , 0 , 0 ) , E 12 + E 21 E_{12}+E_{21} E 12 + E 21 , E 13 + E 31 E_{13}+E_{31} E 13 + E 31 , d i a g ( 0 , 1 , 0 ) diag(0,1,0) d ia g ( 0 , 1 , 0 ) , E 23 + E 32 E_{23}+E_{32} E 23 + E 32 , d i a g ( 0 , 0 , 1 ) diag(0,0,1) d ia g ( 0 , 0 , 1 )
Antisymmetric (AS)
3
E 12 − E 21 E_{12}-E_{21} E 12 − E 21 , E 13 − E 31 E_{13}-E_{31} E 13 − E 31 , E 23 − E 32 E_{23}-E_{32} E 23 − E 32
All 3x3 matrices (M)
9
Union of S and AS bases